ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΖΟΡΜΠΑ

γη, άνθρωπος και ελευθερία στη Μάνη του Καζαντζάκη

Στούπα Δυτικής Μάνης, 25-27 Σεπτεμβρίου 2026

1/1

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Εκεί όπου η ζωή έγινε λογοτεχνία... Εκεί όπου η λογοτεχνία ξαναζωντανεύει.

ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΖΟΡΜΠΑ

γη, άνθρωπος και ελευθερία στη Μάνη του Καζαντζάκη

Στούπα Δυτικής Μάνης, 25-27 Σεπτεμβρίου 2026

Ένα τριήμερο, διεπιστημονικό, site-specific φεστιβάλ στη Στούπα της Δυτικής Μάνης, που αντλεί το περιεχόμενο και την έμπνευσή του από τον ίδιο τον τόπο όπου εκτυλίχθηκε η πραγματική συνάντηση του Νίκου Καζαντζάκη και του Γιώργη Ζορμπά — μια συνάντηση που αργότερα άφησε βαθύ αποτύπωμα στο λογοτεχνικό έργο του Καζαντζάκη και έγινε μέρος μιας από τις πιο γνωστές ιστορίες της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας.

109 χρόνια μετά τη συνάντηση και τη συνεργασία του Καζαντζάκη και του Ζορμπά στη Στούπα, και 80 χρόνια μετά την έκδοση του έργου Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, το φεστιβάλ επανασυνδέει τον τόπο, την ιστορία και τη μνήμη με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Η Στούπα, από την ομώνυμη παραλία έως την παραλία της Καλόγριας, με το τοπίο, την ιστορία, τη μνήμη και τους ανθρώπους της, διαμορφώνει το περιεχόμενο και την εμπειρία του φεστιβάλ. Αυτή η σχέση με τα συγκεκριμένα σημεία όπου πραγματοποιούνται οι δράσεις βρίσκεται στον πυρήνα του site-specific χαρακτήρα του.

Μέσα από εικαστικά, φωτογραφία, κινηματογράφο, λογοτεχνία, μουσική, χορό, θέατρο, περιπάτους, αφηγήσεις, συμμετοχικές και βιωματικές δράσεις, το φεστιβάλ προσκαλεί τον επισκέπτη να ανακαλύψει τα βαθύτερα επίπεδα της ιστορίας της Στούπας και να βιώσει τον τόπο όπως είναι σήμερα — μέσα από τους ανθρώπους του, το τοπίο του και τη ζωντανή πολιτιστική του ζωή.

Η συνεργασία αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο της ταυτότητας του φεστιβάλ. Πολιτιστικοί φορείς, καλλιτέχνες, μελετητές, τοπικές επιχειρήσεις, κάτοικοι και ομάδες της κοινότητας συναντήθηκαν με συμμετέχοντες και οργανισμούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Μέσα από φυσική και ψηφιακή συμμετοχή, καλλιτέχνες από επτά ευρωπαϊκές χώρες συνέβαλαν στο πρόγραμμα, προσδίδοντας στο φεστιβάλ μια έντονα διεθνή και διαθεματική διάσταση.

Το Φεστιβάλ αποτέλεσε μέρος της ευρύτερης πολιτιστικής πρωτοβουλίας STOUPA: The Kazantzakis–Zorbas Project, η οποία συνεχίζει να διερευνά τη διαχρονική σχέση ανάμεσα στον τόπο, τους ανθρώπους και τη δημιουργία, ενεργοποιώντας την ιστορία και τη μνήμη μέσα από τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση, τη συμμετοχή της κοινότητας και έναν συνεχή διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΙΣΑ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Το Alter Ego (2017), έργο της Βασιλικής Κατέρη, αποτελεί το εικαστικό υπόβαθρο της αφίσας του φεστιβάλ και λειτουργεί ως εννοιολογικός πρόλογος στο «Στα Ίχνη του Καζαντζάκη και του Ζορμπά».

Δημιουργημένο με φυσικά υλικά από το τοπίο της Δυτικής Μάνης — δύο μεγάλες πέτρες από την παραλία Πανταζή και άμμο από την παραλία της Καλόγριας — μαζί με καρβουνόσκονη και καθρέφτη, το έργο εντάσσει τη φυσική ύλη του τόπου στο ίδιο του το νόημα. Το τοπίο δεν αναπαρίσταται· γίνεται μέρος του ίδιου του έργου, συνδέοντας τη σχέση του Νίκου Καζαντζάκη και του Γιώργη Ζορμπά με τον πραγματικό τόπο όπου αυτή η σχέση διαμορφώθηκε.

Το Alter Ego διερευνά τη δημιουργική ένταση ανάμεσα στη σκέψη και τη δράση, τον στοχασμό και το βίωμα. Οι δύο μορφές και οι αντανακλάσεις τους υποδηλώνουν έναν εσωτερικό διάλογο ανάμεσα σε διαφορετικούς τρόπους ύπαρξης: τον άνθρωπο που παρατηρεί και στοχάζεται και τον άνθρωπο που δρα και βιώνει τη ζωή άμεσα. Το έργο προτείνει τον Ζορμπά ως ένα alter ego, μέσα από το οποίο ο Καζαντζάκης συναντά μια άλλη δυνατότητα του εαυτού — συνδεδεμένη με τη δράση, το ένστικτο και την αμεσότητα της βιωμένης εμπειρίας.

Αυτός ο διάλογος επεκτείνεται και στο ίδιο το φεστιβάλ. Η Στούπα και το τοπίο της Δυτικής Μάνης γίνονται ένα ενεργό πεδίο συνάντησης ανάμεσα στον τόπο, τη μνήμη, την ανθρώπινη εμπειρία και τη σύγχρονη δημιουργία.

Με αυτή την έννοια, το Alter Ego προσφέρει έναν τρόπο προσέγγισης των κεντρικών θεματικών του φεστιβάλ — γη, άνθρωπος και ελευθερία — ως ζωντανών σχέσεων που εξακολουθούν να μας καλούν να αναστοχαστούμε τα όρια ανάμεσα στη σκέψη και το βίωμα, τον εαυτό και τον άλλο, τη ζωή και τη δημιουργία.

Alter Ego (2017)
Βασιλική Κατέρη
Συναρμογή μικτών υλικών
Φυσικές πέτρες από την παραλία Πανταζή, Δυτική Μάνη, άμμος από την παραλία της Καλόγριας, καρβουνόσκονη, καθρέφτης

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Γη — Άνθρωπος — Ελευθερία

Εκεί όπου η γη καθρεφτίζει το ανθρώπινο πνεύμα

Το φεστιβάλ «Στα Ίχνη του Καζαντζάκη και του Ζορμπά: Γη, Άνθρωπος και Ελευθερία στη Μάνη του Καζαντζάκη» αντλεί την αφετηρία του από έναν συγκεκριμένο τόπο και μια καθοριστική συνάντηση που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη ζωή και το έργο του Νίκου Καζαντζάκη.

Η συνάντησή του με τον Γιώργη Ζορμπά και η κοινή τους εμπειρία στα λιγνιτωρυχεία της Πραστοβάς, κοντά στη Στούπα, προσεγγίζονται όχι ως ένα απλό ιστορικό γεγονός, αλλά ως ένα ζωντανό πεδίο σχέσης, έντασης, αλληλεπίδρασης και δημιουργικού μετασχηματισμού. Μια σχέση που γεννήθηκε από τη συνάντηση των αντιθέσεων και μετουσιώθηκε σε δημιουργική εμπειρία και λογοτεχνικό έργο με παγκόσμια απήχηση.

Η Στούπα της Δυτικής Μάνης λειτουργεί ως ενεργό πεδίο και ως γη που φέρει μνήμη, αντίσταση και ελευθερία. Το φεστιβάλ ξεδιπλώνεται στους ίδιους τόπους όπου αυτή η συνάντηση διαμορφώθηκε, μέσα από καλλιτεχνικές, αφηγηματικές και βιωματικές δράσεις που συνομιλούν με το παρελθόν χωρίς να το αναπαριστούν.

Οι χώροι φιλοξενούν τα έργα και συμμετέχουν ενεργά σε αυτά. Το επιμέρους γίνεται ενιαίο, η αντίθεση γίνεται γέφυρα και η φιλία μετασχηματίζεται σε πράξη δημιουργίας.

Το φεστιβάλ δημιουργεί συνθήκες συνάντησης, ελευθερίας και εσωτερικής μετακίνησης. Ενεργοποιεί τη μνήμη στο παρόν και προτείνει μια σύγχρονη συνοδοιπορία ανάμεσα στον τόπο, τον άνθρωπο και τη δημιουργία.

Συμμετοχή της Νέας Γενιάς
Το φεστιβάλ επιδιώκει να δημιουργήσει γέφυρες ανάμεσα στη μνήμη και το παρόν, δίνοντας χώρο στις νεότερες γενιές να προσεγγίσουν δημιουργικά τον τόπο και τις ιστορίες του.

Μαθητική έρευνα πεδίου: «Οι μικροί ερευνητές της Στούπας»
Μια συμμετοχική εκπαιδευτική δράση που προσκαλεί σχολικές κοινότητες να ανακαλύψουν και να καταγράψουν τη Στούπα του σήμερα μέσα από το βλέμμα του Καζαντζάκη και του Ζορμπά.

Αναλαμβάνοντας τον ρόλο μικρών ερευνητών και ρεπόρτερ, οι μαθητές καλούνται να διερευνήσουν πώς βιώνεται και πώς αφηγείται σήμερα ο τόπος που συνδέθηκε με μια από τις σημαντικότερες ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

Τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να παρουσιαστούν μετά τη λήξη του φεστιβάλ μέσω της ιστοσελίδας της διοργάνωσης, ως ένα σύγχρονο συλλογικό αποτύπωμα της Στούπας και της Δυτικής Μάνης.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΣΗ & ΒΙΝΤΕΟΣΚΟΠΗΣΗ

Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ «Στα Ίχνη του Καζαντζάκη και του Ζορμπά» θα πραγματοποιούνται φωτογραφίσεις και βιντεοσκοπήσεις των δράσεων και των χώρων διεξαγωγής τους, στις οποίες μπορεί να καταγράφονται πρόσωπα που συμμετέχουν ή παρευρίσκονται.

Το φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό χρησιμοποιείται από την KALLIERGON syn, ως διοργανώτρια του φεστιβάλ, για την τεκμηρίωση, παρουσίαση και επικοινωνία της διοργάνωσης και των δράσεών της και μπορεί να δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της KALLIERGON syn, καθώς και σε σχετικό έντυπο, ψηφιακό ή οπτικοακουστικό υλικό της διοργάνωσης.

Εάν δεν επιθυμείτε να φωτογραφηθείτε ή να βιντεοσκοπηθείτε, παρακαλούμε ενημερώστε τον φωτογράφο, τον βιντεολήπτη ή μέλος της διοργάνωσης στον χώρο της δράσης.

Κατά τη λήψη και χρήση μεμονωμένων κοντινών πλάνων, στα οποία ένα πρόσωπο αποτελεί το κύριο και σαφώς αναγνωρίσιμο θέμα, εφαρμόζεται αυξημένη μέριμνα και, όπου απαιτείται, ζητείται προηγούμενη συγκατάθεση.

Για τους ανηλίκους εφαρμόζεται ειδική μέριμνα. Μεμονωμένα, αναγνωρίσιμα κοντινά πλάνα ανηλίκων δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς επικοινωνίας της διοργάνωσης χωρίς την απαιτούμενη άδεια γονέα ή νόμιμου κηδεμόνα.

Υπεύθυνος επεξεργασίας: KALLIERGON syn
Επικοινωνία για θέματα προσωπικών δεδομένων: vasiliki.kateri@kalliergon.com

ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
Δρ Αθανάσιος Δ. Ζαραβέλας
Ορθοπεδικός Χειρουργός, MD, PhD

ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΗΧΟΥ & ΦΩΤΙΣΜΟΥ

ART & SOUND Production
Τάκης Χριστοφιλέας

ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ & ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

JUMP2

Graphic Design

Τηλ.+30 27210 69364 · +30 6946 322 648

Σημείωμα Διοργανωτή