1o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΜΒΩΤΙΔΑΣ

Ζωντανό Μουσείο  Μύθων - Θρύλων - Παραδόσεων

​Ιωάννινα 2023 | 1-3 Σεπτεμβρίου

​

Το 1ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΜΒΩΤΙΔΑΣ ήταν ένα καινοτόμο, πολυαισθητηριακό και πολυεπίπεδο πολιτιστικό φεστιβάλ, που διοργανώθηκε από την KALLIERGON syn και πραγματοποιήθηκε στα Ιωάννινα τις τρεις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου 2023. Αποτέλεσε μέρος του Pamvotis Lake Project, μιας ευρύτερης πολιτιστικής πρωτοβουλίας που αναπτύσσεται μέσα από αλληλένδετες δράσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

​

Η ονομασία Παμβώτις είναι ομηρική και προέρχεται από τις λέξεις παμβώτωρ ή παμβώτηρ, που σημαίνουν «αυτή που τρέφει τα πάντα». Στον πυρήνα του φεστιβάλ βρισκόταν η έννοια του «Ζωντανού Μουσείου» (Living Museum) ή «Μουσείου Ζωντανής Ιστορίας» (Living History Museum) — μιας βιωματικής προσέγγισης που μεταφέρει στοιχεία του παρελθόντος στο παρόν και προσκαλεί τους επισκέπτες να αλληλεπιδράσουν άμεσα μαζί τους. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Παμβώτιδας, η έννοια επικεντρώθηκε κυρίως στην αναπαράσταση και την επανερμηνεία μύθων, θρύλων και παραδόσεων που μεταδίδονται μέσα από την προφορική μνήμη, με σημείο αναφοράς την πλούσια ιστορία και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. 

​

Κεντρικό αφηγηματικό νήμα του φεστιβάλ αποτέλεσαν λογοτεχνικά κείμενα της Χριστίνας Τζιάλλα. Αντλώντας από την τοπική ιστορία, τους μύθους, τους θρύλους και τις προφορικές παραδόσεις, τα κείμενα αυτά διεύρυναν το υπάρχον αφηγηματικό τοπίο μέσα από τη μυθοπλασία και τη δημιουργία νέων μύθων, φέρνοντας σε διάλογο την ιστορική μνήμη με τη μυθοπλαστική αφήγηση. 

​

Τα κείμενα που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ προέρχονταν από το λογοτεχνικό έργο της Χριστίνας Τζιάλλα ΟΥΙ: Τρόπαια ΑποΤρόπαια | Ιστορίες Επικής Φαντασίας, το οποίο εκείνη την περίοδο δεν είχε ακόμη εκδοθεί. Το έργο απέκτησε έκτοτε την έντυπη μορφή του και κυκλοφόρησε το 2026 από τις Εκδόσεις Άπαρσις. 

​

Το φεστιβάλ επικεντρώθηκε κυρίως στη βυζαντινή και την οθωμανική περίοδο, συμπεριλαμβανομένης της εποχής του Αλή Πασά. Οι δράσεις του άντλησαν υλικό από τη λογοτεχνία, την ιστορία και την προφορική παράδοση που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, ακολουθώντας τη ροή του χρόνου και διατηρώντας έναν συνεχή διάλογο με το παρελθόν. 

​

Οι επισκέπτες προσκλήθηκαν να γίνουν ενεργοί συμμετέχοντες, εισερχόμενοι σε ένα βιωματικό ταξίδι μέσα από ιστορίες, τόπους και αισθητηριακές εμπειρίες. Αρκετές από τις δράσεις ενσωμάτωσαν συμπεριληπτικά και πολυαισθητηριακά στοιχεία, δίνοντας τη δυνατότητα σε ένα ευρύτερο κοινό να συμμετάσχει στην εμπειρία. Πολλοί επισκέπτες ανταποκρίθηκαν επίσης στην πρόσκληση να προσέλθουν ντυμένοι, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, με ενδύματα και αξεσουάρ εμπνευσμένα από τις ιστορικές περιόδους που προσέγγιζε το φεστιβάλ, αποτελώντας και οι ίδιοι μέρος του Ζωντανού Μουσείου.

​

Το 1ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΜΒΩΤΙΔΑΣ επιδίωξε επίσης να αναδείξει το σύγχρονο πρόσωπο των Ιωαννίνων μέσα από νέες μορφές πολιτιστικής έκφρασης, μεταξύ των οποίων και το διαδραστικό θέατρο. Πολλοί από τους χώρους που επιλέχθηκαν για τις δράσεις του συνδέονται στενά με την ταυτότητα της πόλης, επιτρέποντας στο ίδιο το αστικό και φυσικό τοπίο να αποτελέσει μέρος της εμπειρίας.

​

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, το φεστιβάλ διερεύνησε τη δυναμική του πολιτισμού ως μοχλού εναλλακτικού και βιωματικού τουρισμού, συνδέοντας την πολιτιστική παραγωγή με τον τόπο, την τοπική ταυτότητα και την επιχειρηματικότητα.

​

Αυτό που χωρίζει το σήμερα από το χθες είναι μόνο η επιφάνεια του γλυκού νερού της λίμνης. Τα νερά της γίνονται ένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους αιώνες. Καθώς οι βάρκες χαράζουν τις διαδρομές τους στη λίμνη, τα νοητά ίχνη τους μοιάζουν να γράφουν ιστορίες διαφορετικών εποχών — ιστορίες στις οποίες το νερό, η μνήμη και η προφορική παράδοση έδωσαν σταδιακά τις διαστάσεις ιστορικού μύθου.

​

Το φεστιβάλ τίμησε τη λίμνη Παμβώτιδα — τη «μητέρα» των Ιωαννίνων — και τη διαχρονική παρουσία της ως ζωοδότρια πηγή και καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας της πόλης. Μέσα από αυτή τη σύνδεση με τη θηλυκή διάσταση και τη ζωοδότρα φύση του νερού, το 1ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΜΒΩΤΙΔΑΣ ήταν αφιερωμένο στις γυναίκες.

​

Ένα ιδιαίτερο αφιέρωμα στην ταινία "Αστέρω" του 1959 λειτούργησε επίσης ως καταλύτης για δράσεις και παρουσιάσεις με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον και στην περαιτέρω ανάπτυξη της περιοχής στους τομείς του πολιτισμού, του τουρισμού και της επιχειρηματικότητας. 

​

Τα φωτογραφικά πορτρέτα που παρουσιάστηκαν στο φεστιβάλ ως ελεύθερες καλλιτεχνικές αποδόσεις και προβλήθηκαν πάνω στα νερά της λίμνης Παμβώτιδας δημιουργήθηκαν από τον Μάκη Αναστασίου. Η προβολή των πορτρέτων στη λίμνη προσέδωσε μια επιπλέον οπτική διάσταση στη σχέση του φεστιβάλ με τη μνήμη, τον τόπο και την αφήγηση.

​

Ο Μάκης Αναστασίου δημιούργησε επίσης το πορτρέτο της κυρά Φροσύνης ως «Καλλιμάρτυρος», το οποίο συνοδεύει στο κανάλι μας στο YouTube απόσπασμα από το ΟΥΙ με τίτλο «Της Χρυσής της παραμάνας», καθώς και το πορτρέτο «ΜΗΤΕΡΑ», που χρησιμοποιήθηκε στις κάρτες ενός διαδραστικού παιχνιδιού.

​

Η εικόνα φόντου της αφίσας του φεστιβάλ σχεδιάστηκε και σκηνοθετήθηκε από τον Στέφανο Παπαζαπραΐδη, με έμπνευση από το λογοτεχνικό έργο της Χριστίνας Τζιάλλα. Η ίδια εικόνα είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως στην αφίσα της πρώτης δράσης του Pamvotis Lake Project, που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2023 ως αφιέρωμα στις Καλλιμάρτυρες. 

​

Η φωτογραφία αποτελεί πλέον το εξώφυλλο του βιβλίου της Χριστίνας Τζιάλλα, "ΟΥΙ: Τρόπαια ΑποΤρόπαια | Ιστορίες Επικής Φαντασίας", που κυκλοφόρησε το 2026 από τις Εκδόσεις Άπαρσις, δημιουργώντας ένα οπτικό νήμα που συνδέει το λογοτεχνικό έργο με τις πολιτιστικές δράσεις μέσα από τις οποίες στοιχεία του κόσμου του είχαν ήδη αρχίσει να συναντούν το κοινό πριν ακόμη από την έκδοσή του.

​​

 

Υπό την αιγίδα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.), της Περιφέρειας Ηπείρου και του Δήμου Ιωαννιτών 

​

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

​

​

​